Początków węgorzewskich struktur powiatowych można dopatrywać się już w czasach gdy nad Węgorapą po raz  pierwszy pojawili się Krzyżacy. Drewniany zameczek u wypływu rzeki z jeziora Mamry oprócz zadań militarnych miał pełnić również rolę administracyjną. Znany jest dokument z ok. 1340 r., wyznaczający granicę między zamkami w Węgoborku (Węgorzewie) i Lecu (Giżycku). Przez długi czas były to dwa skrajne, położone na terenie Galindii ośrodki administarcyjno - obronne.

Krzyżaccy prokuratorzy "urzędujący" na zamkach zarządzali okręgami, wchodzącymi w skład komturii. W latach 1420-1438 Węgobork (Angerburg) podlegał administracji Wielkiego Marszałka w Królewcu. Zresztą i później Węgobork wyraźnie "ciążył" w kierunku stolicy prowincji.

W 1525 r., po sekularyzacji Zakonu okręgi przekształcono w starostwa, Węgobork znalazł się w obwodzie Natangii. Dzisiejszym odpowiednikiem gmin, wchodzących w skład starostw były parafie. Około 1560 r. do starostwa węgorzewskiego przyłączono parafię w Radziejach, która do tej pory podlegała Barcianom, a w 1656 r. Węgorzewo było jednostką nadrzędną dla parafii górnieńskiej i grabowskiej - leżących w okolicach Gołdapi. Siedzibą starostów był węgoborski zamek.

W 1701 r. starostwo w Węgoborku wchodziło w skład kamery wojenno - skarbowej w Królewcu, pełniącej rolę zbliżoną do dzisiejszego województwa. 65 lat później całe starostwo przeszło do kamery (od 1808 r. rejencji) gąbińskiej. Wraz ze wzrostem znaczenia i przejmowaniem coraz większej liczby kompetencji przez kamery rozpoczął się upadek starostw, które w 1752 r. utraciły praktycznie sens istnienia. Król pruski zaczął nadawać tytuły starostów najczęściej swoim zasłużonym żołnierzom. Ostatnim starostą węgoborskim do 1796 r. był von Dalwigk.

Dopiero w 1818 r. wraz z reformą administracyjną ponownie powrócono do koncepcji powiatów. W węgoborskiem znalazły się parafie w Węgoborku, Węgielsztynie, Budrach, Kruklankach, Kutach, Baniach Mazurskich, Radziejach i Dobie. Stan taki utrzymał się z niewielkimi zmianami do 1945 r. (przyłączono m. in. Pozezdrze, po 1907 r. włączono wieś Surwiły).

Po zakończeniu II wojny światowej do powiatu węgoborskiego - węgorzewskiego przyłączono ponadto południowe skrawki dawnych powiatów gierdawskiego i darkiejmskiego. W 1955 r. z powiatu węgorzewskiego do gołgapskiego "przeszła" gmina Banie Mazurskie. W porównaniu ze stanem sprzed 1945 r. z powiatu węgorzewskiego wyłączono Mażany (weszły w skład gminy i powiatu w Kętrzynie) oraz Dobę, Dziwiszewo i Dejguny (gmina i powiat w Giżycku).

Powiat węgorzewski, tak jak wszystkie powiaty w czasach PRL przestał istnieć w 1975 r.

W większości przymiarek powiatowych po 1989 r. Węgorzewo traktowano jako siedzibę powiatu, składającego się z gmin: Banie Mazurskie, Budry, Pozezdrze i Węgorzewo. Jednakże ostateczna decyzja o nowym podziale administracyjnym była niekorzystna dla węgorzewian. Węgorzewo znalazło się w powiecie giżyckim. Trwają starania o restytucję powiatu z siedzibą w Węgorzewie.

Jerzy Marek Łapo
Żródło: (http://free.art.pl)

Początek strony