Krótko o powstawaniu nazw w powiecie węgoborskim Powiat węgoborski obejmował obszar leżący na pograniczu kulturowym, będący tyglem etnicznym i narodowościowym, w którym stykały się i mieszały żywioły: staropruski, polski, niemiecki i litewski. Jednocześnie zajmował rozległe obszary północnej części historycznej Galindii. Wśród nazw fizjograficznych, a także urzędowych można jeszcze po dziś dzień dostrzec "korzenie" staropruskie.
Są to przede wszystkim nazwy związane ze światem wodnym: jeziora [Mamry, Święcajty, Gołdopiwo], rzeki [Węgorapa, Sapina, Rawda, Rauda], wyspy [Gilma]. Charakterystyczne dla czasów przedkrzyżackich są także nazwy miejscowości z członem -ławki [Tarławki], które są reliktami dawnych wspólnot - "gmin" galindzkich, określanych mianem "lauks" - "lawken" - "lauken". Także w nazwach innych miejscowości można dopatrywać się staropruskich korzeni [Doba, Harsz, Kal, Pilwa]. Wiele z tych nazw zostało później spolonizowanych oraz zgermanizowanych. Niejako drugi etap powstawania nazewnictwa był związany z osadnictwem mazowieckim ("mazurskim") na terenie ziem zakonu krzyżackiego. Polscy osadnicy nadawali swoim wioskom nazwy pochodzące od imion założycieli [Pawłowo], ich nazwisk lub przezwisk. Często w nazwach pojawiały się cechy charakterystyczne okolicy, związane ze światem roślinnym [Dąbrówka], bądź zwierzęcym [Wróbel]. Polonizowano również nazwy starsze [Schwintz - Ogonki]. Podobne procesy w powstawaniu nazw można zaobserwować w związku z osadnictwem niemieckim [Rosengarten] oraz litewskim, zwłaszcza na północnych krańcach powiatu węgoborskiego, w gm. Banie Mazurskie [Audyniszki, Grunajki, Skaliszkiejmy, Radkiejmy]. Wraz z krzepnięciem struktur państwa pruskiego, a później niemieckiego wiele nazw nieniemieckich było germanizowanych. Były to zarówno zmiany generalnie germanizujące zazwyczaj końcówki nazw [Wilkowen - Wilkenwohl, Taberlauken - Taberlack], "tłumaczenia", jak również powstawały całkowicie nowe nazwy [Pietzarken - Bergensee], czasami o podobnym brzmieniu fonetycznym, ale innym znaczeniu [Walisko See - Wald See, Rogallen - Gahlen]. Zmiany urzędowe na terenie powiatu węgoborskiego można zauważyć już w 1904 r. [Dąbrówka Polska / Polnisch Dombrowken - Tahlheim]. Dalsze następowały w latach 20 - tych, a wielkie zmiany miały miejsce latem 1938 r., kiedy to "zatarto" większość nazw historycznych i tradycyjnych (nawet "wstępnie zniemczonych") [Gęsia Góra - Gonza Gora, Grodzisko (1907) - Grodzisken (1924) - Schlossberg (1925) - Heidenberg (1939)]. Zmieniono zarówno nazwy miejscowości [Petrellen - Treugenfliess, Klein Dombrowken - Dammfelde], jak i jezior [Czarni See - Schilf See], pagórków [Mokra Gora - Buchen Berg, Gonza Gora - Räuber Berg] etc. Tuż po przejściu frontu w 1945 r. rozpoczął się kolejny etap w powstawaniu nazewnictwa lokalnego. Nowi osadnicy często "żywiołowo" polonizowali nazwy niemieckie [Rutki], nie znając nazw historycznych [Bąkowo, Rora]. Powstawały też nowe polskie nazwy [Jedwabne, Ostre Góry]. Zdarzało się, że nadane nazwy zdradzały pochodzenie nowych mieszkańców [Jagliak]. Dochodziło również do polonizowania zgermanizowanych nazw polskich [Brzozowken - Brosowken - Brożówka, a poprawniej Brzozówka]. Pierwsze kroki do uregulowania nazewnictwa nastąpiły już we wrześniu 1945 r., a ostateczne brzmienie zostało nadane przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości. Większość nazw urzędowych nadanych przez Komisję funkcjonuje do dziś, jednakże proces przekształcania nazw istnieje nadal (Drogolewo - Droglewo, Łabapa - Lababy), pojawiają się też ciągle nowe [Majorka].
Jerzy Marek Łapo
Żródło(http://free.art.pl/slowegob/text-his.htm)
Początek strony